Bij een arbeidscontract voor 12 maanden mag de proeftijd maximaal één maand duren. Dat geldt voor alle tijdelijke contracten van minimaal zes maanden en korter dan twee jaar. Een langere proeftijd is niet toegestaan: spreek je er toch twee maanden af, dan is het beding nietig en geldt er helemaal geen proeftijd. Voor werkgevers en werknemers is het dus belangrijk om de regels vooraf goed te kennen.
De regels per soort contract
De maximale proeftijd hangt af van de duur van het contract. De wet kent drie situaties:
- Een contract korter dan zes maanden: geen proeftijd.
- Een contract van zes maanden tot twee jaar, dus ook een contract van 12 maanden: maximaal één maand.
- Een contract van twee jaar of langer, of voor onbepaalde tijd: maximaal twee maanden.
Het gaat om de duur van het contract zoals die bij aanvang is afgesproken. Een contract van 12 maanden dat later wordt verlengd, verandert niets aan de proeftijd van het eerste contract.
Wat geldt er tijdens de proeftijd?
In de proeftijd kunnen beide partijen het contract met onmiddellijke ingang beëindigen, zonder opzegtermijn en zonder dat daar een reden voor nodig is. Wil een werknemer er toch een reden van weten, dan moet de werkgever die op verzoek schriftelijk geven. Wijkt het ontslag af van de afspraken, bijvoorbeeld omdat het gebeurt na afloop van de proeftijd, dan gelden de gewone regels, zoals de opzegtermijn die je kunt nalezen in ons artikel over de opzegtermijn voor een werkgever.
Wie in de proeftijd wordt ontslagen, heeft in principe geen recht op een transitievergoeding. Ziekmelden tijdens de proeftijd kan wel gevolgen hebben. Zeg je een zieke werknemer op in de proeftijd, dan is dat discriminatie wegens ziekte, wat meestal niet is toegestaan.
Wanneer vervalt de mogelijkheid van een proeftijd?
Een proeftijd moet altijd schriftelijk zijn afgesproken, uiterlijk bij het begin van het werk. Er zijn drie veelvoorkomende valkuilen:
- Bij een opvolgend contract met dezelfde werkgever mag geen nieuwe proeftijd worden afgesproken, tenzij de functie echt anders is.
- Een mondelinge afspraak is niet geldig. Zet het in het contract of in een bijlage die je beide ondertekent.
- De proeftijd begint op de eerste werkdag en niet op de datum waarop je het contract tekent.
Eindigt de proeftijd van één maand op bijvoorbeeld 15 november, dan moet de opzegging uiterlijk op die dag aan de werknemer zijn gegeven. De dag erna is de proeftijd voorbij.
Voor wie is dit extra belangrijk?
Vooral jonge werknemers met hun eerste vaste baan kennen deze regels vaak niet. Wie net begint, kan terecht bij een planner voor advies bij je eerste inkomen, onder meer om te weten wat een tijdelijk contract betekent voor een hypotheek of lening.
Als werkgever doe je er goed aan de proeftijd altijd expliciet te noteren, met de exacte einddatum erbij. Dat voorkomt discussie als je het contract binnen die termijn wilt beëindigen, en het geeft de nieuwe collega duidelijkheid over zijn positie.
