10 redenen om te stoppen met social media tijdens je werk: je krijgt je focus terug, je verliest geen uren meer aan scrollen, je stress neemt af, je slaapt beter en werkt dus uitgeruster, je stopt met jezelf vergelijken met anderen, je hersenen krijgen weer ruimte voor ideeën, je bent minder afhankelijk van likes voor je zelfvertrouwen, je loopt minder risico om per ongeluk bedrijfsinformatie te delen, je voorkomt gedoe met je werkgever over online gedrag, en je bent echt aanwezig bij overleggen en gesprekken met collega's. Elk van deze redenen op zich is al goed, maar samen maken ze het verschil tussen een dag waarop je hard hebt gewerkt en een dag waarop je vooral druk bent geweest. Voor ondernemers en werknemers die meer uit hun uren willen halen, is social media loslaten tijdens werktijd een van de eenvoudigste en meest onderschatte ingrepen.
Waarom werkt social media zo verslavend op de werkvloer?
De platforms zijn gebouwd om je aandacht vast te houden. Een tijdlijn die nooit eindigt, meldingen die op willekeurige momenten binnenkomen en de kleine dopaminepiek bij elke like: het is allemaal met opzet zo ontworpen. Op je werk is dat extra lastig, omdat je daar juist behoefte hebt aan lange, ononderbroken blokken tijd om iets af te maken. Een achtergrondartikel over de werking en geschiedenis van deze platforms vind je op Wikipedia.
Het gevoel van "even kijken" is bedrieglijk. Zelden blijft het bij dertig seconden, en zelfs als dat wel zo is, moet je brein daarna opnieuw op gang komen met de taak waar je mee bezig was. Die opstartkosten betaal je tientallen keren per dag, zonder dat je het doorhebt.
Hoeveel productiviteit kost het je echt?
Het is verleidelijk om te denken dat je alleen de tijd verliest die je daadwerkelijk op de app zit. In de praktijk is de schade groter. Na elke onderbreking heb je tijd nodig om weer op het niveau van concentratie te komen waarop je zat. Bij werk dat denkkracht vraagt, zoals schrijven, rekenen, programmeren of plannen, kan dat behoorlijk oplopen. Vermenigvuldig dat met het aantal keer dat je per dag naar je telefoon grijpt en je ziet waar je middagen blijven.
Wie hier cijfers over wil zien, kan kijken naar de statistieken over internetgebruik en mediagebruik die het CBS regelmatig publiceert. Daar zie je hoeveel uren Nederlanders gemiddeld online zijn en hoe dat zich de afgelopen jaren ontwikkeld heeft.
Wat gebeurt er met je hoofd als je stopt?
Het eerste wat mensen merken, is rust. Geen constante stroom van meningen, nieuws en beelden meer tussen je werk door. Dat klinkt klein, maar het effect op je denkvermogen is groot. Je hersenen hebben momenten van verveling nodig om verbanden te leggen en nieuwe ideeën te vormen. Social media vult precies die momenten op, waardoor je creativiteit langzaam wegzakt zonder dat je het merkt. De Hersenstichting legt goed uit waarom pauzes en prikkelarme momenten belangrijk zijn voor een gezond brein.
Daarnaast verdwijnt de vergelijkingsdruk. Als je niet meer de hele dag ziet wat anderen bereiken, kopen en posten, blijft er meer energie over voor je eigen werk en je eigen doelen. Dat is voor ondernemers een bevrijding: je gaat weer bouwen aan je bedrijf in plaats van kijken naar dat van een ander.
Welke zakelijke risico's vermijd je?
Een verkeerde post kan een klantrelatie schaden, een onderhandeling verpesten of vertrouwelijke informatie op straat leggen. Denk aan een foto van je scherm, een grap over een leverancier of een reactie in een verhitte discussie. Als werknemer kun je daar arbeidsrechtelijk mee in de problemen komen, en als ondernemer hangt je reputatie eraan. Informatie over rechten en plichten van werkgevers en werknemers vind je bij de Rijksoverheid.
Ook privacy is een aandachtspunt. Zodra je iets deelt over collega's, klanten of sollicitanten, heb je te maken met de privacywetgeving. De Autoriteit Persoonsgegevens beschrijft welke regels daarvoor gelden. Wie minder deelt, hoeft zich daar simpelweg minder zorgen over te maken.
Hoe pak je het praktisch aan?
Je hoeft niet meteen al je accounts te verwijderen. Begin met werktijd. Kies een aanpak die past bij je functie en houd die minimaal drie weken vol, want zo lang duurt het ongeveer voordat een nieuwe gewoonte begint te slijten.
- Haal de apps van je telefoon en gebruik social media alleen nog via de browser op je computer, op vaste momenten.
- Zet je telefoon op stil en leg hem buiten je gezichtsveld tijdens werk dat concentratie vraagt.
- Spreek met je team af wanneer je bereikbaar bent en via welk kanaal, zodat je niet uit gewoonte op social media hoeft te kijken of iemand je iets stuurde.
- Vervang de reflex: als je merkt dat je naar je telefoon grijpt, sta dan op en loop een rondje.
Werk je in marketing of communicatie en heb je social media nodig? Bundel het werk dan in blokken. Plan berichten vooruit, reageer op vaste tijden en sluit de tabbladen daarna weer. Zo blijft het een instrument in plaats van een constante afleiding.
Wat levert het je op na een maand?
Na een maand zonder social media tijdens werkuren merken de meeste mensen drie dingen. Ze krijgen meer af in dezelfde tijd, ze voelen zich aan het eind van de dag minder leeg en ze hebben weer ideeën die uit henzelf komen in plaats van uit een tijdlijn. Voor ondernemers vertaalt zich dat vaak in betere beslissingen, omdat je nadenkt in plaats van reageert.
Het mooie is dat je niets verliest. Het nieuws dat er echt toe doet, bereikt je toch wel, en je contacten blijven bestaan. Wat je wel kwijtraakt, is de ruis. En juist die ruis stond tussen jou en een productieve werkdag in. Probeer het een paar weken en beoordeel daarna zelf of je terug wilt naar hoe het was.
