Wat je als bedrijf móét weten over AI en auteursrecht
Steeds meer bedrijven gebruiken AI-tools om teksten, beelden of code te maken. Handig, snel en vaak betaalbaar. Maar wie heeft dan het auteursrecht? Mag je die content zomaar commercieel inzetten, laten bewerken of doorverkopen? Zonder duidelijke afspraken loop je risico op conflicten, claims of discussies met klanten en leveranciers.
Waarom auteursrecht bij AI anders werkt
Auteursrecht ontstaat in principe alleen als er sprake is van menselijk, creatief werk. Bij puur door AI gegenereerde content is dat juridisch minder duidelijk. Je gebruikt vaak een prompt, de tool genereert de output en er zit geen traditionele maker achter. Daardoor is niet vanzelfsprekend dat jouw bedrijf automatisch alle rechten heeft of dat er überhaupt volledig auteursrechtelijk beschermde content ontstaat.
Contracten en voorwaarden: regel het zwart op wit
De eerste stap is altijd kijken naar de gebruiksvoorwaarden van de AI-tool. Daarin staat vaak wie welke rechten krijgt op de output, of de aanbieder de gegevens mag hergebruiken en of de content mogelijk is getraind op materiaal van derden. Dat bepaalt mede hoe veilig je de content commercieel kunt inzetten.
Afspraken met medewerkers en freelancers
Gebruik je AI in je organisatie, leg dan in arbeidsovereenkomsten en freelancecontracten vast wie eigenaar is van de AI-gegenereerde content en onder welke voorwaarden de tools gebruikt mogen worden. Denk aan vertrouwelijkheid, gebruik van klantdata, opslag van prompts en output, en de verplichting om mogelijke inbreuken op rechten van derden direct te melden.
Risico op inbreuk beperken
AI-systemen worden getraind op enorme hoeveelheden data, waaronder mogelijk beschermd materiaal. De output kan daardoor lijken op bestaande teksten, beelden of code. Dat hoeft niet direct een inbreuk te zijn, maar het risico is reëel, zeker bij generieke prompts of het nabootsen van stijlen.
Praktische stappen om risico’s te verkleinen
Werk zoveel mogelijk met eigen bronmateriaal en gebruik AI vooral als hulpmiddel, niet als volledige vervanging. Laat content altijd controleren door een medewerker voordat je deze publiceert, zeker bij commerciële campagnes of grote klanten. Laat je juridische voorwaarden met klanten duidelijk opnemen dat je AI inzet, hoe je omgaat met rechten en wat je wel en niet garandeert over originaliteit.
AI opnemen in je IP- en contentstrategie
AI-gebruik raakt direct aan je merk, je reputatie en je intellectueel eigendom. Daarom is het belangrijk AI niet ad hoc, maar strategisch te integreren in je organisatie. Zie AI-output als ruwe grondstof die door mensen wordt bewerkt tot bedrijfscontent waar wél duidelijk eigenaarschap aan hangt.
Interne richtlijnen en governance
Stel interne richtlijnen op over welke AI-tools zijn toegestaan, voor welke doeleinden ze gebruikt mogen worden en hoe content wordt opgeslagen en beoordeeld. Maak één verantwoordelijke binnen het bedrijf voor vragen over auteursrecht en AI, bijvoorbeeld in de juridische of marketingafdeling. Zo houd je grip op de kwaliteit, de risico’s en de rechten rond AI-gegenereerde content en voorkom je onduidelijkheid richting klanten en partners.
